Bez stuprocentowej pewności, że panujemy nad samochodem, nie ma sensu siadać za kierownicą. Gdy układ kierowniczy zawodzi, jazda, a czasem i życie samochodu, może skończyć się po kilku metrach. Dlatego to jeden z najważniejszych układów w aucie, bezpośrednio odpowiedzialny za bezpieczeństwo. Jak o niego dbać?
Objawy usterek układu kierowniczego
Przede wszystkim trzeba na bieżąco wychwytywać usterki. Jednym z podstawowych sygnałów, że z układem dzieje się coś złego, są charakterystyczne stuki z okolic komory silnika podczas jazdy i przy manewrach na postoju. Wiedza o tym, na co zwracać uwagę w układzie kierowniczym, pozwala wychwycić usterkę, zanim zrobi się groźna. Naprawa zużytych elementów zwykle nie jest skomplikowana, ale po niej trzeba ustawić geometrię kół. Źle ustawione koła szybciej zużywają opony.
Do kontroli trzeba też oddać auto, gdy:
- kierownica ma wyczuwalny luz, a auto reaguje na skręt z opóźnieniem
- samochód ściąga na bok mimo prawidłowego ciśnienia w oponach
- kierownica po zakręcie nie wraca sama do środka
- kierownica chodzi ciężko albo opór zmienia się w trakcie skrętu
- przy skręcaniu słychać piski lub buczenie, a pod autem widać wyciek płynu
Drążki i końcówki drążków kierowniczych
Kolejny element narażony na zużycie to drążek kierowniczy. Gdy pojawia się na nim zbyt duży luz, spada precyzja prowadzenia, a z okolic maglownicy mogą dochodzić stuki. Pracochłonność wymiany zależy od dostępu. Czasem wystarczy podnieść auto na podnośniku, w niektórych modelach trzeba zdemontować przekładnię. Po wymianie drążków i końcówek drążków kierowniczych również ustawia się geometrię kół.
Jak sprawdzić luz na kole
Wstępnie luz można wyczuć na podniesionym aucie. Koło chwyta się na wysokości godziny 3 i 9 i porusza na boki. Luz w tej płaszczyźnie wskazuje zwykle na końcówkę lub drążek kierowniczy, a luz przy chwycie na godzinie 12 i 6 – na łożysko koła lub wahacz. Dokładniej sprawdza to mechanik na szarpaku, czyli płycie, która porusza kołem i odsłania luzy.
Maglownica i osłony
Bardzo groźną usterką jest uszkodzenie maglownicy, czyli pojawienie się na niej luzów. Luzy można usunąć przez wymianę tulei listwy i dokręcenie śrub, a przy poważniejszym zużyciu wykonuje się regenerację przekładni kierowniczej (maglownicy). Regularnie trzeba też kontrolować gumowe osłony. Gdy pękną, do maglownicy dostaje się woda, która powoduje korozję i wypłukuje smar.
Co szkodzi przekładni kierowniczej
Część maglownic psuje się z powodu słabej jakości materiałów, z których je wykonano. Często jednak winny jest sam kierowca i sposób, w jaki używa auta. Przekładni szkodzi kręcenie kołami na postoju, uderzanie w krawężniki i zbyt duże felgi. Przy takim użytkowaniu wcześniej czy później trzeba będzie oddać układ kierowniczy do kontroli u mechanika.
Wspomaganie kierownicy
W autach ze wspomaganiem hydraulicznym pompę napędza silnik, a siłę przenosi płyn. Gdy płynu ubywa albo jest zużyty, pompa pracuje głośniej i szybciej się zużywa. Typowe objawy awarii pompy wspomagania to buczenie przy skręcaniu i ciężka praca kierownicy. Elektryczne wspomaganie nie ma płynu, ale jego usterki zwykle zapalają kontrolkę i zapisują błąd w sterowniku. Wtedy naprawę zaczyna się od diagnostyki komputerowej.
Geometria kół po naprawie
Każda wymiana drążka, końcówki czy maglownicy zmienia ustawienie kół. Dlatego po takiej naprawie wykonuje się geometrię kół. Ustawienie sprawdza się też po mocnym uderzeniu w krawężnik lub dziurę oraz wtedy, gdy opony zużywają się nierówno, np. tylko po wewnętrznej stronie.
Źle ustawiona zbieżność potrafi zniszczyć nowe opony już po kilku tysiącach kilometrów, a auto prowadzi się wtedy niepewnie.
Jak często kontrolować układ kierowniczy
Przegląd luzów i osłon najlepiej robić przy sezonowej wymianie opon, gdy auto i tak stoi na podnośniku. Mechanik sprawdza wtedy luz na drążkach i końcówkach, stan osłon maglownicy i szczelność układu. Wymianę zużytych elementów obejmuje serwis zawieszenia i układu kierowniczego.
Układ kierowniczy zużywa się powoli, więc łatwo przyzwyczaić się do luzów i stuków. Wcześnie wykryty luz na końcówce to niewielka naprawa, a zaniedbany może skończyć się regeneracją maglownicy.