Przy doborze oleju silnikowego lepkość jest najważniejszym parametrem i musi być zgodna z zaleceniem producenta auta. Równie ważna jest norma jakościowa, o której łatwo zapomnieć, patrząc tylko na oznaczenie typu 5W-30. Klasy lepkości oleju i klasyfikacja olejów wyglądają skomplikowanie, ale da się je przeczytać w minutę.
Dobierając olej silnikowy, trzeba sprawdzić:
- lepkość według klasyfikacji SAE, np. 5W-40,
- normę jakościową lub dopuszczenie producenta auta – na opakowaniu jest informacja, że olej spełnia np. normę VW 502.00 albo ACEA C3; jeden olej może spełniać normy wielu producentów,
- wymagania dodatkowe, np. olej low SAPS (niskopopiołowy) do silników z filtrem DPF lub GPF albo olej przystosowany do wydłużonych interwałów long life.
Oleje różnych producentów różnią się też pakietem dodatków: odpornością na utlenianie, ochroną przed korozją i zdolnością do utrzymywania zanieczyszczeń w zawiesinie.
Klasy lepkości olejów silnikowych – lepkość jako najważniejszy parametr przy doborze oleju
Kierowcy często mówią o oleju „gęstym” albo „rzadkim”. W technice chodzi o lepkość, a nie gęstość – to dwa różne parametry. Gęstość to masa litra oleju, a lepkość mówi, jak łatwo olej płynie.
Lepkość zależy od temperatury. Zimny olej jest gęsty i płynie wolno, gorący robi się coraz rzadszy. Olej silnikowy musi dobrze działać w obu skrajnościach:
- przy zimnym rozruchu powinien być jak najbardziej płynny, żeby szybko dotrzeć do wszystkich punktów smarowania,
- na rozgrzanym silniku nie może się nadmiernie rozrzedzić – musi utrzymać film olejowy między współpracującymi częściami i zapewnić ciśnienie potrzebne m.in. hydraulicznemu napinaczowi łańcucha rozrządu i układowi zmiennych faz rozrządu.
Klasy lepkości olejów silnikowych opisuje klasyfikacja SAE (norma SAE J300). Oznaczenie oleju wielosezonowego, np. 5W-30, składa się z dwóch części.
- Część z literą W (od „winter”) opisuje zachowanie oleju w niskich temperaturach. Jest 6 klas zimowych: 0W, 5W, 10W, 15W, 20W i 25W. Im niższa liczba, tym lepiej olej płynie na mrozie.
- Liczba po myślniku opisuje lepkość w temperaturze pracy silnika (mierzoną w 100°C oraz w 150°C przy wysokim ścinaniu). Klasy letnie to: 8, 12, 16, 20, 30, 40, 50 i 60. Im wyższa liczba, tym olej jest gęstszy na gorącym silniku.
Producent tego samego auta z tym samym silnikiem może zalecać różne lepkości w różnych krajach, zależnie od klimatu.
- W zimnych krajach, np. w Skandynawii, ważna jest dobra płynność oleju przy dużym mrozie.
- W gorących krajach, np. w Afryce czy Azji Południowo-Wschodniej, ważniejsza jest odpowiednia lepkość przy wysokich temperaturach.
Dlaczego klasa oleju silnikowego jest najważniejsza?
Lepkość oleju (np. 5W-30) producent dobiera już na etapie projektowania silnika – pod luzy, pompę oleju, napinacz łańcucha i układ zmiennych faz rozrządu. Klasa jakości to coś innego: opisują ją normy ACEA i API oraz normy producentów aut. Oba parametry muszą zgadzać się z zaleceniem, i to przez cały okres eksploatacji samochodu.
Olej o innej lepkości lub niższej klasie jakości, niż przewiduje producent, może przyspieszyć zużycie panewek, łańcucha rozrządu, popychaczy hydraulicznych i turbosprężarki. Objawem bywa głośniejsza praca silnika, stuki i grzechotanie. Zbyt gęsty olej zwiększa opory, a więc także spalanie.
Najprościej więc sprawdzić dwie rzeczy: czy lepkość zgadza się z zaleceniem i czy olej spełnia normę wymaganą przez producenta samochodu.
Wymiana oleju silnikowego w Krakowie
W warsztacie przy ul. Makuszyńskiego 19 w Krakowie wykonujemy wymianę oleju i filtra oleju w autach wszystkich marek, razem z nową podkładką korka spustowego. Olej dobieramy pod lepkość i normę wymaganą dla danego silnika, a cenę podajemy po sprawdzeniu auta i dobraniu oleju, przed rozpoczęciem pracy.