Spalone sprzęgło najpierw czuć, a dopiero potem widać po zachowaniu auta. Zapach spalonego sprzęgła jest tak charakterystyczny, że trudno go przeoczyć. Gorzej, gdy razem z nim sprzęgło zaczyna się ślizgać albo nie da się zmienić biegu. Wtedy jazda może się skończyć na poboczu.
Sprzęgło siedzi między silnikiem a skrzynią biegów. Docisk dociska tarczę sprzęgła do koła zamachowego (jednomasowego albo dwumasowego), a tarcza przenosi napęd na wałek skrzyni. Wciśnięcie pedału rozłącza silnik i skrzynię, co pozwala ruszyć, zmienić bieg i zatrzymać auto bez gaszenia silnika. Gdy tarcza się ślizga, zamiast przenosić moment zamienia go w ciepło. Tak właśnie pali się sprzęgło.
Spalone sprzęgło – objawy awarii w samochodzie
Najczęstszą oznaką spalonego sprzęgła jest smród w kabinie. Często pojawia się po ruszaniu pod górę, manewrowaniu z przyczepą albo wyjeżdżaniu z błota lub śniegu.
Jak pachnie spalone sprzęgło? Ostro i gryząco, trochę jak palony papier, guma i rozgrzany asfalt naraz. Kto raz poczuł, jak śmierdzi spalone sprzęgło, nie pomyli tego z niczym innym. To zapach przegrzanych okładzin ciernych tarczy.
Jak wygląda spalone sprzęgło? Okładziny tarczy są wyświecone, popękane, miejscami zwęglone, a na powierzchni docisku i koła zamachowego widać niebieskawe przebarwienia od temperatury. Zobaczyć to można jednak dopiero po zdjęciu skrzyni.
Inne objawy spalonego sprzęgła
- sprzęgło się ślizga: obroty rosną, a auto nie przyspiesza,
- sprzęgło łapie wyżej niż wcześniej,
- auto szarpie przy ruszaniu,
- biegi wchodzą ciężko albo w ogóle,
- auto nie chce ruszyć z miejsca albo pod górę.
Jeśli sprzęgło zaśmierdziało jeden raz, po ostygnięciu zapach znika i auto jedzie normalnie, najpewniej było to lekkie przypalenie. Czy spalone sprzęgło śmierdzi cały czas? Nie. Zapach pojawia się, gdy tarcza się grzeje. Jeśli smród sprzęgła w samochodzie wraca przy każdym ruszaniu albo czuć go w trasie, sprzęgło ślizga się stale i jest do wymiany.
Przypalone sprzęgło – skutki
Jednorazowe przypalenie sprzęgła zwykle nie oznacza natychmiastowej wymiany. Okładziny tracą jednak trochę materiału, a przegrzana sprężyna docisku może osłabnąć. Każde kolejne przypalenie przybliża moment, w którym sprzęgło się skończy.
Skutki mocnego przypalenia:
- auto nie rusza z miejsca mimo wciśniętego gazu,
- nie da się zmienić biegu w trakcie jazdy,
- bieg da się zmienić, ale z dużym trudem,
- sprzęgło ślizga się przy każdym mocniejszym przyspieszaniu,
- przegrzany docisk lub koło zamachowe wymagają wymiany razem z tarczą.
Czy sprzęgło może się skończyć po jednym spaleniu? Zużyte sprzęgło tak, bo resztka okładzin może się po prostu zetrzeć. Spalenie sprzęgła różni się od jego naturalnego zużycia tym, że następuje szybko, przez przegrzanie. Stopniowe zużycie ma inne objawy zużytego sprzęgła.
Spalone sprzęgło – co robić?
Przede wszystkim nie panikować i nie męczyć sprzęgła dalej. Często uda się dojechać do domu albo warsztatu bez lawety.
- Zatrzymaj się bezpiecznie, jak najszybciej.
- Wrzuć luz, zaciągnij ręczny i zgaś silnik.
- Odczekaj kilkanaście, dwadzieścia minut, aż sprzęgło ostygnie.
- Jeśli okładziny nie starły się do końca, po ostygnięciu sprzęgło znowu złapie.
- Dalej jedź spokojnie: bez gwałtownego przyspieszania i ciągłego ruszania. Lepiej nadłożyć drogi poza miastem niż stać w korkach.
Spalone sprzęgło – czy można jeździć? Po lekkim przypaleniu tak, jeśli sprzęgło się nie ślizga. Jeśli po ostygnięciu dalej nie da się zmienić biegu albo ruszyć, trzeba wezwać lawetę. Jazda ze ślizgającym się sprzęgłem tylko je dobija i grzeje docisk oraz koło zamachowe.
Spalone sprzęgło w aucie z automatem to osobny przypadek. Klasyczna skrzynia automatyczna nie ma pedału sprzęgła, ale przy ciężkim wyjeżdżaniu z błota czy śniegu przegrzewa się olej. W skrzyni dwusprzęgłowej przegrzewają się sprzęgła i komputer zwykle ostrzega o tym komunikatem. W obu przypadkach trzeba stanąć i dać skrzyni ostygnąć.
Kiedy pali się sprzęgło? Najczęstsze przyczyny
Tarcza sprzęgła ulega spaleniu, gdy długo pracuje z poślizgiem pod obciążeniem:
- sprzęgło jest już mocno zużyte, choć nowe też da się szybko spalić,
- kierowca gwałtownie rusza, jeździ agresywnie, rusza z piskiem opon,
- kierowca wyjeżdża z zaśnieżonej albo zabłoconej drogi na wysokich obrotach,
- auto ciągnie ciężką przyczepę albo jest mocno obciążone,
- kierowca rusza długo na półsprzęgle, szczególnie pod górę,
- na tarczę dostał się olej z nieszczelnego uszczelniacza.
Jak nie spalić sprzęgła?
Najprostszy sposób, jak spalić sprzęgło, to zła technika ruszania i jazdy. Sprzęgło nie lubi kilku nawyków:
- Trzymanie nogi na sprzęgle w czasie jazdy. Nawet lekki nacisk odsuwa docisk i tarcza zaczyna się ślizgać.
- Jazda na półsprzęgle. Dopuszczalna przy ruszaniu i parkowaniu, ale nie jako sposób na wolną jazdę w korku. Na półsprzęgle nie dodawaj dużo gazu.
- Ruszanie z dwójki. Wymaga więcej poślizgu sprzęgła niż ruszanie z jedynki.
- Palenie gum i ruszanie z wysokich obrotów.
- Jazda z niezupełnie zwolnionym hamulcem ręcznym.
- Wciskanie pedału tylko do połowy przy zmianie biegów. Pedał wciska się do końca, a puszcza płynnie.
- Prowadzenie w klapkach albo na szpilkach. Trudno wtedy wyczuć punkt łapania i płynnie puścić sprzęgło.
Ślizganie sprzęgła nie zawsze wynika ze stylu jazdy. Bywa też efektem osłabionego docisku – tak często objawia się uszkodzony docisk sprzęgła.
Wymiana spalonego sprzęgła
Sama tarcza sprzęgła wciąż bywa dostępna, ale wymiana tylko tarczy rzadko się opłaca. Komplet z dociskiem i łożyskiem kosztuje niewiele więcej, a robocizna jest ta sama, bo i tak trzeba zdjąć skrzynię. W autach z dwumasą ocenia się też jej stan i zwykle wymienia razem ze sprzęgłem.
Przypalone sprzęgło – co dalej, jeśli się ślizga? Wymiana sprzęgła i koła dwumasowego w Krakowie odbywa się u nas na miejscu, na nowych częściach. Cenę podajemy po sprawdzeniu auta, przed rozpoczęciem pracy.