Posiadacze aut z silnikami benzynowymi mogą wyraźnie obniżyć koszty jazdy. Wystarczy zamontować w samochodzie instalację gazową LPG. Kluczowe są jednak dwie rzeczy: dobór instalacji LPG do silnika i stan samego silnika. Jaka instalacja LPG do samochodu? Instalacja LPG 1 generacji czy instalacja LPG 5 generacji? Czym różnią się poszczególne instalacje gazowe i ile kosztuje ich montaż?
LPG (ang. Liquefied Petroleum Gas) to mieszanina propanu i butanu. Litr gazu jest wyraźnie tańszy od litra benzyny, ale samochód spala go więcej – zwykle o ok. 20–30%. Benzyna i tak jest potrzebna. Silnik uruchamia się na benzynie i dopiero po nagrzaniu przechodzi na gaz.
Instalacje do silników z bezpośrednim wtryskiem paliwa wymagają stałego, choć niewielkiego zużycia benzyny. Wtryskiwacze benzyny siedzą w komorze spalania i benzyna je chłodzi. Bez niej szybko by się przegrzały.
Poza wyborem instalacji liczy się też warsztat, który ją zamontuje i ustawi. Dotyczy to każdego rodzaju silnika.
Instalacja gazowa – czy się opłaca?
Czy LPG się opłaca? Nie ma jednej odpowiedzi. Opłacalność montażu instalacji LPG zależy od tego, ile jeździsz, jaki silnik ma auto i ile pali. Koszt instalacji LPG to nie jedyny wydatek. Dochodzi serwis instalacji, droższe badanie techniczne auta z LPG, częstsza wymiana oleju, filtry fazy lotnej i ciekłej, a w wielu silnikach droższe świece zapłonowe. Butla ma ograniczoną ważność (zwykle 10 lat), po której trzeba ją wymienić.
- Instalacja gazowa w aucie najszybciej się zwraca, gdy samochód dużo jeździ, zwłaszcza na średnich i długich trasach.
- Przy jeździe głównie na krótkich odcinkach opłacalność jest dyskusyjna. Silnik za każdym razem musi się nagrzać na benzynie, więc na gazie przejedziesz niewielką część trasy.
- Montaż instalacji gazowej do bardzo oszczędnego, małego benzyniaka zwraca się bardzo długo.
- Silnik musi być w dobrym stanie. Zakładanie gazu do zużytego albo zepsutego silnika mija się z celem.
Kiedy instalacja gazowa się zwróci? Producenci instalacji udostępniają kalkulatory opłacalności LPG. Wpisujesz w nie cenę benzyny i gazu, średnie spalanie, miesięczny przebieg i koszt montażu. Przy dużych przebiegach zwrot następuje zwykle po kilku do kilkunastu miesiącach. Przy małych – po kilku latach albo wcale.
Generacje LPG – dlaczego wybór odpowiedniej generacji jest tak ważny?
Odpowiedni wybór generacji LPG decyduje o tym, jak instalacja współpracuje z silnikiem. Poszczególne generacje instalacji LPG mają inną budowę i inaczej podają gaz. Numeracja generacji jest umowna, ale pozwala szybko zorientować się, do jakiego silnika dana instalacja pasuje.
Nadal można kupić instalację LPG 2 generacji czy LPG 1 generacji, np. z demontażu. To najtańsza instalacja gazowa, ale w nowszym aucie sprawi więcej kłopotu niż pożytku. Zawodzi precyzja dawkowania, pojawiają się strzały w kolektor, problemy z katalizatorem i wypalanie gniazd zaworowych. W wielu silnikach jej montaż jest w ogóle niemożliwy.
Czy stan silnika ma wpływ na poprawnie działanie LPG?
Tak. Wszystkie generacje instalacji gazowych LPG wymagają sprawnego silnika. Instalacja gazowa założona do jednostki z problemami tylko je pogłębi. Gaz spala się w wyższej temperaturze niż benzyna i jest trudniejszy do zapalenia. Silnik musi mieć dobrą kompresję i prawidłowy luz zaworowy. Sprawny musi być układ zapłonowy: cewki, przewody i świece. Wiele silników na gazie wymaga świec o innej wartości cieplnej albo częstszej wymiany świec.
Sprawne muszą być także czujniki odpowiedzialne za dobór mieszanki paliwowo-powietrznej: przepływomierz, czujnik temperatury powietrza, sondy lambda, czujnik ciśnienia doładowania, czujnik temperatury płynu chłodzącego i inne. Instalacja sekwencyjna korzysta z sygnałów sterownika benzynowego. Jeśli te sygnały są błędne, gaz też będzie źle dawkowany. Ważny jest też układ chłodzenia, bo płyn chłodniczy ogrzewa reduktor.
Generacje instalacji LPG – czym się różnią? Jaką wybrać?
Instalacja gazowa 1 generacji – najprostsza i najtańsza.
- Jest najtańsza w zakupie i w montażu.
- Jest najmniej precyzyjna i najmniej ekonomiczna – zużywa najwięcej gazu.
- Nie ma sterownika elektronicznego.
- Przeznaczona do samochodów z gaźnikiem. Dawniej montowano ją też w autach z wtryskiem, z których usuwano katalizator – dziś to nielegalne i szkodliwe.
- Ciekły LPG trafia przez wielozawór do reduktora, gdzie odparowuje. Dalej gaz płynie do miksera, miesza się z powietrzem i przez kolektor dolotowy trafia do cylindrów.
Instalacja gazowa 2 generacji
- LPG 2 generacji przeznaczone jest do aut z wtryskiem jednopunktowym i wielopunktowym MPI, wyposażonych w katalizator i sondę lambda.
- II generacja LPG ma sterownik elektroniczny, który na podstawie sondy lambda koryguje ilość gazu podawanego do miksera.
- Mieszanka gazowo-powietrzna trafia do kolektora dolotowego, a z niego przez zawory do cylindrów.
Instalacja gazowa 3 generacji – dla silników z wtryskiem MPI
- Instalacja LPG 3 generacji to instalacja o ciągłym zasilaniu w fazie lotnej.
- 3 generacja LPG powstała z myślą o popularnych silnikach wolnossących z wielopunktowym wtryskiem MPI.
- W LPG III generacji gaz jest podawany w sposób ciągły do kolektora dolotowego, a dawkę ustawia silnik krokowy.
- Działaniem przypomina wtrysk jednopunktowy. Nie jest zbyt precyzyjna.
LPG 4 generacji
- 4 generacja LPG to instalacja sekwencyjna – dziś najpopularniejsza.
- Instalacja LPG IV generacji zapewnia dynamikę na gazie bardzo zbliżoną do jazdy na benzynie.
- LPG IV generacji przeznaczony jest do aut z silnikami MPI i systemem EOBD lub OBD2 (produkowanych mniej więcej od 2000 roku).
- Cały proces jest sterowany elektronicznie, na podstawie sygnałów wtryskiwaczy benzyny.
- Gaz w fazie lotnej podają wtryskiwacze gazu – po jednym na cylinder – do kanału dolotowego każdego cylindra.
- Układ jest precyzyjny i oszczędny, a cena sekwencyjnej instalacji gazowej jest umiarkowana.
Instalacja gazowa 5 generacji
- Instalacja LPG 5 generacji wtryskuje gaz w fazie ciekłej (tzw. ciekły wtrysk).
- 5 generacja LPG wykorzystuje wtryskiwacze (po jednym na cylinder), które podają ciekły gaz w okolice zaworów dolotowych.
- Nie ma klasycznego reduktora. Instalacja lepiej znosi mróz i daje dobrą dynamikę.
- Instalacja gazowa V generacji jest droższa od IV generacji i rzadziej spotykana.
LPG 6 generacji
- Instalacja LPG VI generacji przeznaczona jest do silników z bezpośrednim wtryskiem paliwa, także małolitrażowych jednostek z turbodoładowaniem.
- Pod tą nazwą działają różne rozwiązania. Jedne podają gaz do kolektora dolotowego, a wtryskiwacze benzyny pracują cały czas z minimalną dawką, bo benzyna je chłodzi. Inne podają ciekły LPG przez oryginalne wtryskiwacze benzyny.
- Instalacje LPG 6 generacji są sterowane elektronicznie przez własny sterownik, dobierany do konkretnego silnika.
- VI generacja LPG jest najdroższa, zarówno w zakupie, jak i w montażu. Nie do każdego silnika z wtryskiem bezpośrednim jest dostępna.
Jaka instalacja gazowa najlepsza? Ta, która pasuje do silnika. Do typowego silnika z wtryskiem MPI wystarczy sekwencyjna instalacja IV generacji. Do silnika z wtryskiem bezpośrednim potrzebna jest instalacja przeznaczona do takich jednostek. Rankingi instalacji LPG i marki instalacji gazowych mają mniejsze znaczenie niż dobór elementów i jakość montażu. Najnowsza instalacja LPG nie zawsze jest najlepsza dla starszego auta.
Ile kosztuje instalacja gazowa?
Ile kosztuje instalacja gazowa w aucie? Cena instalacji gazowej do samochodu zależy przede wszystkim od generacji i silnika. Ceny instalacji LPG zmieniają się w czasie, więc zamiast konkretnych kwot lepiej porównać kilka wycen. Ogólne zasady są stałe:
- Najtańsza instalacja gazowa to stare instalacje mieszalnikowe (I–III generacji), np. do wtrysku jednopunktowego. Niska cena nie rekompensuje kłopotów.
- Sekwencyjna instalacja IV generacji to najczęściej wybierany kompromis między ceną a jakością w autach z wtryskiem MPI.
- Instalacja gazowa 5 generacji z ciekłym wtryskiem kosztuje więcej.
- Instalacja gazowa 6 generacji do silnika z wtryskiem bezpośrednim jest najdroższa. Koszt instalacji LPG z wtryskiem bezpośrednim podnoszą m.in. specjalne podzespoły i sterownik.
- Instalacja gazowa do V6 i innych silników z większą liczbą cylindrów kosztuje więcej, bo potrzeba więcej wtryskiwaczy i wydajniejszego reduktora.
- W niektórych silnikach potrzebny jest dodatkowo układ lubryfikacji gniazd zaworowych, który podnosi koszt założenia gazu.
Na koszt założenia gazu w aucie składa się też późniejsza eksploatacja: przeglądy instalacji, filtry, regulacje i częstsza wymiana oleju. Ile kosztuje założenie gazu w samochodzie, dowiesz się z wyceny konkretnego warsztatu, po sprawdzeniu silnika.
LPG do diesla – czy to ma sens?
Instalacje gazowe do silnika diesla istnieją, ale działają inaczej niż w benzyniaku. To układy dwupaliwowe: gaz zastępuje tylko część oleju napędowego, a diesel nadal jest potrzebny do zapłonu. Ile kosztuje instalacja gazowa do diesla? Zwykle więcej niż do benzyniaka, a w samochodzie osobowym oszczędności są niewielkie, bo diesel i tak pali mało. Taki układ ma większy sens w autach o dużych przebiegach, np. ciężarowych. Gaz do diesla – czy warto w aucie osobowym? Zwykle nie, bo założenie gazu rzadko się tu opłaca.
Montaż instalacji LPG – na co zwrócić uwagę?
Instalacja gazowa w samochodzie powinna być dobrana do silnika i zamontowana przez warsztat, który specjalizuje się w instalacjach LPG. Przed montażem zapytaj o kilka rzeczy:
- czy warsztat sprawdzi stan silnika (kompresję, układ zapłonowy, czujniki) przed montażem,
- jaka generacja i jakie podzespoły pasują do Twojego silnika,
- czy w Twoim silniku potrzebna jest lubryfikacja zaworów,
- jak wygląda regulacja po montażu i co ile trzeba robić przegląd instalacji,
- czy warsztat przygotuje dokumenty potrzebne do badania technicznego i wpisu instalacji do dowodu rejestracyjnego.
Po montażu ważna jest codzienna obsługa auta z LPG, w tym dobór i wymiana oleju w aucie z instalacją gazową. Gdy w aucie czuć gaz, zatrzymaj się, zgaś silnik, nie uruchamiaj go ponownie i skontaktuj się z warsztatem obsługującym instalacje gazowe. Szczegóły: co robić, gdy czuć gaz w aucie.
Przed montażem LPG możesz sprawdzić stan silnika w IRMAR przy ul. Makuszyńskiego 19 w Krakowie: wykonać diagnostykę komputerową, wymienić świece zapłonowe czy olej. Samej instalacji gazowej IRMAR nie montuje i nie serwisuje – to zadanie dla warsztatu LPG. Termin ustalisz pod numerem 518 840 464.