Brak chłodzenia, słaba wydajność, nietypowy hałas i powracający ubytek czynnika mogą mieć różne przyczyny. Ten sam objaw może wystąpić przy nieszczelności, usterce sterowania albo uszkodzeniu podzespołu, dlatego nie warto wybierać naprawy wyłącznie na podstawie odczucia w kabinie.
Klimatyzacja samochodowa działa na takiej samej zasadzie jak klimatyzacja w domu albo w biurze. Ma jedynie mniejsze rozmiary i inne źródło napędu dla sprężarki. W samochodach z silnikami benzynowymi i diesla sprężarka klimatyzacji (kompresor klimatyzacji) jest napędzana przez pasek wieloklinowy, przekazujący napęd z koła pasowego na wale korbowym. W samochodach z napędami hybrydowymi i silnikami elektrycznymi sprężarka klimatyzacji jest napędzana przez silnik elektryczny.
Jak działa klimatyzacja samochodowa w uproszczeniu?
Klimatyzacja samochodowa jest uruchamiana przez kierowcę przyciskiem lub pokrętłem na desce rozdzielczej, a w nowszych autach także z poziomu ekranu dotykowego.
Po uruchomieniu klimatyzacji aktywuje się sprzęgło sprężarki klimatyzacji. Pasek wieloklinowy zaczyna przekazywać napęd z koła pasowego na wale korbowym na sprężarkę. W samochodach z napędem elektrycznym i hybrydowym uruchamiany jest silnik elektryczny, który napędza sprężarkę.
W każdym układzie klimatyzacji krąży czynnik chłodniczy. W samochodach osobowych to najczęściej R134a albo nowszy R1234yf. Ilość czynnika jest ściśle określona przez producenta – zwykle kilkaset gramów, a dokładna wartość często widnieje na naklejce pod maską. Razem z czynnikiem krąży olej sprężarkowy (najczęściej PAG, w sprężarkach elektrycznych POE), który smaruje sprężarkę klimatyzacji.
Jak działa klimatyzacja? Po uruchomieniu sprężarka spręża czynnik chłodniczy i sprawia, że zaczyna on krążyć w układzie. Sprężony czynnik jest gorący i trafia do skraplacza (chłodnicy klimatyzacji), gdzie oddaje ciepło i przechodzi w ciecz. Skraplacz jest chłodzony pędem powietrza albo przez wentylator elektryczny. Następnie czynnik przepływa przez filtr osuszacz, który zatrzymuje wilgoć i zanieczyszczenia, a potem przez zawór rozprężny do parownika. W parowniku czynnik odparowuje i odbiera ciepło z powietrza kierowanego do wnętrza kabiny przez dmuchawę. Potem znów trafia do sprężarki.
Typowe awarie klimatyzacji samochodowej
Pierwsze sygnały usterki łatwo zauważyć: klimatyzacja nie chłodzi, chłodzi z niewystarczającą siłą, przerywa swoje działanie albo generuje niemiłą woń. Trudniej wskazać przyczynę. Sam zapach z nawiewu zwykle nie oznacza awarii – pomaga odgrzybianie klimatyzacji ozonem albo dokładniejsze czyszczenie parownika.
Awarie poszczególnych części klimatyzacji samochodowej – jak rozpoznać, który element się zepsuł?
Jakie są objawy uszkodzonej sprężarki klimatyzacji?
- Typowe objawy uszkodzenia kompresora klimatyzacji to hałas, przerywanie pracy albo całkowity brak pracy klimatyzacji.
Jak rozpoznać uszkodzone sprzęgło klimatyzacji?
- Klimatyzacja nie uruchamia się, albo uruchamia się z trudem na skutek problemów z załączeniem napędu na kompresor.
- Hałas podczas pracy – po załączeniu klimatyzacji.
W niektórych przypadkach można wymienić samo sprzęgło klimatyzacji, ale w wielu niezbędna może być wymiana całego kompresora.
Jakie są objawy uszkodzonego zaworu rozprężnego klimatyzacji?
- Słabe chłodzenie.
- Szron na parowniku albo na kratkach nawiewów.
- Zmiany temperatury powietrza z nawiewów.
Zawór rozprężny klimatyzacji może się zawiesić w pozycji otwartej (przez co do parownika będzie przepływać zbyt wiele czynnika chłodniczego) albo w pozycji zamkniętej (do parownika będzie trafiać zbyt mało czynnika). Awaria zaworu rozprężnego może doprowadzić do uszkodzenia innych elementów układu, w tym najdroższego – sprężarki.
Za mało czynnika w klimatyzacji – objawy awarii
- Niska skuteczność działania klimatyzacji – przy małej ilości czynnika klimatyzacja słabo chłodzi, zwłaszcza w upał i w korku.
- Chłodne powietrze tylko przez chwilę po włączeniu albo wyraźnie słabsze chłodzenie na postoju niż w czasie jazdy.
- Częste załączanie i wyłączanie sprężarki – słychać cykliczne „klikanie” sprzęgła.
- Tłuste ślady na przewodach, złączach lub skraplaczu – olej wydostaje się razem z czynnikiem.
- Całkowity brak czynnika w klimatyzacji – czujnik ciśnienia blokuje załączenie sprężarki i klimatyzacja w ogóle nie chłodzi.
Mało czynnika w klimie (potocznie: mało gazu) oznacza zwykle nieszczelność – sprawny układ traci go bardzo niewiele. Samo uzupełnienie usunie objawy braku czynnika tylko na jakiś czas.
Za dużo czynnika w klimatyzacji – objawy awarii
Za dużo czynnika w klimatyzacji samochodowej również pogarsza chłodzenie. Ciśnienie po stronie wysokiej rośnie, sprężarka pracuje głośniej i pod większym obciążeniem, a czujnik ciśnienia może ją wyłączać. Ciekły czynnik trafiający do sprężarki może ją uszkodzić. Najczęściej to skutek napełniania „na oko”, bez odzysku i ważenia czynnika.
Uszkodzony skraplacz klimatyzacji – objawy awarii
- Brak chłodzenia albo niewystarczające chłodzenie.
- Uszkodzenie skraplacza powoduje wycieki czynnika chłodzącego.
Skraplacz klimatyzacji najczęściej ulega awariom na skutek uszkodzeń mechanicznych albo działania korozji.
Objawy uszkodzonego parownika klimatyzacji
- Wycieki czynnika chłodniczego z układu, powodujące małą wydajność i słabe chłodzenie, albo brak chłodzenia.
Czy za słabe chłodzenie odpowiada zbyt mało czynnika?
To jedna z możliwości, ale nie jedyna. Ilość czynnika i szczelność układu można ocenić podczas sprawdzenia samochodu. Jeśli po obsłudze czynnik szybko ponownie ucieka, miejsce ubytku warto ustalić przez badanie szczelności.
Gdy układ nie chłodzi mimo prawidłowej obsługi albo pojawia się hałas czy niestabilna praca, trzeba sprawdzić klimatyzację w ramach naprawy. Bez diagnozy nie należy przypisywać winy kompresorowi, skraplaczowi ani parownikowi.
Naprawa klimatyzacji samochodowej w Krakowie – IRMAR
Jak naprawić klimatyzację w samochodzie? Najpierw ustalić przyczynę: zmierzyć ilość czynnika, ciśnienia i szczelność, a dopiero potem wymieniać części. W IRMAR przy ul. Makuszyńskiego 19 w Krakowie (Nowa Huta) wykonujemy serwis klimatyzacji układów R134a i R1234yf oraz naprawy przewodów, skraplaczy, parowników i sprężarek.