Akumulator na mrozie może się nieodwracalnie uszkodzić, jeśli zamarznie w nim elektrolit albo dojdzie do głębokiego rozładowania. Nie bez powodu to zimą kierowcy najczęściej wzywają pomoc, bo nie mogą uruchomić samochodu. Jak zabezpieczyć akumulator przed mrozem i nie dopuścić do jego zniszczenia?
Co zrobić, gdy auto nie odpala na mrozie? Rozładowany akumulator można uruchomić kablami od innego auta albo boosterem, a gdy nikt nie przyjedzie z kablami, zostaje pomoc drogowa z ubezpieczenia. Taka pomoc z dojazdem do auta kończy się jednak najczęściej odpaleniem silnika i nie wyjaśnia, dlaczego akumulator padł. Przy całkowitym rozładowaniu bywa jeszcze gorzej: nie działa centralny zamek, a auto trzeba otwierać kluczykiem awaryjnym. W wielu nowszych samochodach wymiana akumulatora wymaga też podtrzymania zasilania i rejestracji nowej baterii testerem. Dlatego lepiej chronić akumulator przed mrozem i głębokim rozładowaniem, niż ratować go w ostatniej chwili.
Co powoduje rozładowanie akumulatora i jakie są tego skutki?
Akumulator rozładowuje się z kilku powodów:
- naturalne samorozładowanie akumulatora – zachodzi zawsze, także w aucie, które stoi nieużywane;
- pobór prądu po wyłączeniu silnika – akumulator zasila pamięć sterowników, alarm i centralny zamek, a każde dodatkowe urządzenie przyspiesza rozładowanie;
- usterki instalacji elektrycznej, np. przebicia, wilgoć w wiązkach albo moduł, który nie przechodzi w tryb uśpienia;
- niefabryczne urządzenia, takie jak radio, kamera czy alarm, które potrafią pobierać na postoju znacznie więcej prądu niż fabryczne.
Co dodatkowo przyspiesza rozładowanie?
- silny mróz, który obniża zdolność akumulatora do oddawania prądu;
- zużycie i spadek pojemności – dobry akumulator w normalnych warunkach służy kilka lat, potem jego pojemność wyraźnie maleje;
- jazda na krótkich trasach, po których alternator nie zdąży doładować akumulatora;
- niesprawny alternator, który ładuje za słabo;
- częste postoje z włączonymi odbiornikami i praca systemu start-stop przy niedoładowanym akumulatorze.
Akumulator musi dać duży prąd rozrusznikowi i jednocześnie zasilić sterowniki, pompę paliwa, zapłon w benzynie albo świece żarowe w dieslu. Gdy prądu jest za mało, silnik nie zapali. Przy częściowym rozładowaniu pomagają kable rozruchowe albo booster. Gdy akumulator jest całkowicie pusty, nie działa nawet centralny zamek.
Akumulator nie trzyma prądu? Jeśli po nocy na mrozie znów jest słaby, mimo że wcześniej był ładowany, przyczyną może być jego zużycie, pobór prądu na postoju albo słabe ładowanie z alternatora. Każdą z tych przyczyn da się sprawdzić pomiarem.
Czy akumulator może zamarznąć?
Tak. W naładowanym akumulatorze elektrolit zamarza dopiero przy bardzo silnym mrozie. Im bardziej akumulator jest rozładowany, tym bardziej elektrolit przypomina wodę i tym łatwiej zamarza. Dlatego na mróz najbardziej narażony jest akumulator słabo naładowany, który długo stoi na zimnie.
Zamarznięty akumulator poznasz po wybrzuszonej lub pękniętej obudowie i po tym, że nie przyjmuje ładowania. Nie ładuj go od razu ani nie próbuj nim odpalać – zamarznięty akumulator podłączony do prostownika może wybuchnąć. Najpierw musi się powoli rozmrozić. Jeśli obudowa jest odkształcona, akumulator nadaje się wyłącznie do wymiany.
Akumulator na mrozie – ile wytrzyma? Nie da się tego jednoznacznie określić. Zależy to od mrozu, stopnia naładowania, wieku akumulatora i od tego, ile prądu auto pobiera na postoju.
Jak chronić akumulator przed mrozem?
Jedno głębokie rozładowanie albo jedno zamarznięcie może zakończyć życie akumulatora. Ochrona przed mrozem sprowadza się głównie do tego, żeby akumulator był stale dobrze naładowany:
- jeźdź na dłuższych odcinkach; jeśli auto pokonuje tylko krótkie trasy albo długo stoi, doładowuj akumulator prostownikiem;
- przy długim postoju podłącz ładowarkę podtrzymującą albo – w starszych autach – odłącz akumulator;
- pokrowiec termiczny spowalnia wychładzanie akumulatora, ale go nie ogrzewa;
- garaż, zwłaszcza ogrzewany, wyraźnie zmniejsza ryzyko rozładowania na mrozie;
- przed zimą sprawdź akumulator i ładowanie alternatora testerem.
Jaki akumulator jest najlepszy do zimy? Taki, który pasuje do auta i ma odpowiedni prąd rozruchowy. Odporność na mróz zależy przede wszystkim od stanu naładowania i kondycji akumulatora. Akumulatory AGM i EFB lepiej znoszą częste rozruchy i głębsze rozładowania, ale wkłada się je tam, gdzie przewidział to producent, np. w autach z systemem start-stop.
Dlaczego akumulator słabnie – przyczyny, diagnoza i leczenie
Zimą najczęściej winny jest akumulator, ale nie zawsze. Zanim zdecydujesz się na wymianę akumulatora, trzeba sprawdzić, czy jest zużyty, czy tylko niedoładowany. Akumulator słabnie z wiekiem, ale zwykle pomagamy mu w tym sami: krótkie trasy, dużo odbiorników prądu, długie postoje bez ładowania i głębokie rozładowania skracają jego życie najbardziej. Szkodzi mu też luźne mocowanie, bo drgania niszczą płyty.
Zasiarczenie akumulatora
Gdy akumulator długo pozostaje rozładowany, na płytach odkłada się siarczan ołowiu, który z czasem twardnieje. Zmniejsza to pojemność i prąd rozruchowy. Świeże zasiarczenie da się częściowo cofnąć powolnym ładowaniem prostownikiem z odpowiednim programem. Zaawansowanego nie da się już odwrócić – akumulator ładuje się szybko „do pełna”, ale równie szybko traci prąd.
Diagnoza – jak sprawdzić akumulator
Sam pomiar napięcia multimetrem mówi tylko, czy akumulator jest naładowany. Nie mówi, czy jest sprawny. Kondycję sprawdza się testerem, który mierzy zdolność rozruchową i stan zużycia akumulatora. Przy okazji trzeba sprawdzić napięcie ładowania z alternatora i ewentualny pobór prądu na postoju – inaczej nowy akumulator szybko skończy jak stary.
Zwarcie akumulatora – objawy
Zwarcie w jednej z cel akumulatora objawia się wyraźnie niższym napięciem, którego nie da się podnieść ładowaniem, nagrzewaniem się i intensywnym gazowaniem podczas ładowania, a czasem zapachem siarkowodoru. Taki akumulator nie trzyma prądu nawet przez noc i nadaje się tylko do wymiany. Inaczej jest przy zwarciu w instalacji auta: wtedy akumulator jest sprawny, ale coś go rozładowuje na postoju.
Doładowanie czy wymiana akumulatora?
Jeśli akumulator jest tylko niedoładowany, wystarczy go naładować prostownikiem i sprawdzić przyczynę rozładowania. Wymiana jest potrzebna, gdy tester pokazuje niską zdolność rozruchową, w celi jest zwarcie, obudowa jest odkształcona albo akumulator mimo ładowania nie trzyma prądu. Nowy akumulator dobiera się do auta: pojemność, prąd rozruchowy, wymiary, układ biegunów i kształt zacisków oraz technologię (zwykły, EFB lub AGM). Przy zakupie w markecie nie wiadomo, jak długo i w jakich warunkach akumulator leżał w magazynie. Nowy akumulator trzeba solidnie przykręcić, a w wielu autach zarejestrować w systemie zarządzania energią.
Wymiana akumulatora i kontrola ładowania w Krakowie
W warsztacie IRMAR w Krakowie sprawdzamy sprawność akumulatora i robimy test ładowania alternatora. Jeśli akumulator nie nadaje się do dalszej pracy, dobieramy nowy i wykonujemy wymianę akumulatora na miejscu, razem z rejestracją lub kodowaniem w systemie zarządzania energią, gdy auto tego wymaga. Gdy akumulator rozładowuje się na postoju, szukamy poboru prądu w ramach naprawy instalacji elektrycznych.
Wymiana odbywa się w warsztacie przy ul. Makuszyńskiego 19. Jeśli akumulator ma jeszcze trochę sił, często wystarczy odpalić auto z kabli rozruchowych i przyjechać o własnych siłach.