Po czym poznać, że koło dwumasowe jest do wymiany, i czy można jeździć, gdy uszkodzona dwumasa już daje o sobie znać? Objawy są dość charakterystyczne, choć część z nich łatwo pomylić ze zużytym sprzęgłem albo usterką silnika.
W jednym aucie dwumasa wytrzyma kilkadziesiąt tysięcy kilometrów, w innym dwieście tysięcy. Szybkość zużycia zależy od tego, gdzie auto jeździ (dużo miasta zużywa dwumasę szybciej niż trasa), od stylu jazdy (agresywna jazda i dławienie silnika na wysokim biegu szkodzą najbardziej), od jakości części i od samego silnika. Więcej o tym w tekście ile wytrzymuje koło dwumasowe.
Koło dwumasowe – objawy awarii
Zużyta dwumasa traci zdolność tłumienia drgań. Sprężyny słabną, rośnie luz między masami, a smar w środku wysycha. Objawy uszkodzonego koła dwumasowego wynikają właśnie z tego:
- drgania na biegu jałowym, czasem czuć je w całej kabinie i na lewarku,
- metaliczne stuki lub łomot przy gaszeniu i odpalaniu silnika,
- klekotanie z okolicy skrzyni na wolnych obrotach, które cichnie po wciśnięciu sprzęgła albo przy wyższych obrotach,
- szarpanie przy ruszaniu i przy zmianie biegów,
- drgania i buczenie przy przyspieszaniu na wysokim biegu z niskich obrotów,
- czasem nierówna praca silnika, którą kierowca bierze za usterkę wtrysku lub zapłonu.
Objawy dwumasy w dieslu i w benzynie są w zasadzie takie same. W dieslach są zwykle mocniejsze, bo silnik generuje więcej drgań. Typowy przykład to dwumas i objawy w 1.9 TDI: głośne stuknięcie przy gaszeniu silnika. Nie zawsze jednak winna jest dwumasa. W wielu dieslach podobnie objawia się niesprawna klapa gasząca w kolektorze dolotowym (przepustnica), która ma łagodnie wygasić silnik. Dwumas w benzynie częściej daje o sobie znać klekotaniem na wolnych obrotach i drganiami przy ruszaniu.
Jak sprawdzić koło dwumasowe?
Jak sprawdzić dwumas podczas jazdy? Na czwartym albo piątym biegu zwolnij do około 1200–1500 obrotów i płynnie, ale mocno dodaj gazu. Wyraźne buczenie, drgania albo stuki z okolicy skrzyni to sygnał, że dwumasa nie tłumi już drgań. Drugi test: na postoju posłuchaj silnika na wolnych obrotach i przy gaszeniu. Klekotanie, które znika po wciśnięciu sprzęgła, często pochodzi z dwumasy.
Takie testy wskazują kierunek, ale diagnozy nie przesądzają. Podobne objawy daje zużyte sprzęgło, poduszki silnika, wtryskiwacze czy wypadanie zapłonów. W części aut pomocna jest diagnostyka komputerowa, która pozwala wykluczyć nierówną pracę cylindrów, na przykład przez wtryskiwacze. Ostatecznie stan dwumasy mechanik ocenia po zdjęciu skrzyni, sprawdzając luz i obrót mas względem siebie.
Dwumasa czy sprzęgło?
Koło dwumasowe pracuje razem ze sprzęgłem i przy wymianie jednego zwykle wymienia się drugie. Producenci sprzedają je w zestawach, co ułatwia dobór części. Objawy dwumasy do wymiany to więc nie jedyne sygnały, na które trzeba patrzeć. Zużyte sprzęgło daje inne objawy:
- ślizganie: obroty rosną, a auto nie przyspiesza,
- zapach spalonego sprzęgła przy ruszaniu,
- problemy ze zmianą biegów, czasem całkowita niemożność zmiany biegu,
- utrata mocy pod górę i trudne ruszanie na wzniesieniu.
Jeśli dominuje ślizganie i zapach, problem leży raczej w tarczy i docisku. To typowe objawy zużytego sprzęgła.
Uszkodzone koło dwumasowe – czy można jeździć?
Dwumasowe koło zamachowe chroni skrzynię biegów i półosie przed drganiami skrętnymi silnika i ogranicza drgania przenoszone na kabinę. Uszkodzona dwumasa tego nie robi. Drgania pogarszają komfort, ale przede wszystkim obciążają łożyska i zębatki skrzyni, przeguby półosi i elementy przykręcone do nadwozia.
Krótko, spokojnie, do warsztatu – zwykle tak. Miesiącami – nie. Co się stanie, jak padnie dwumasa? Sprężyny mogą pęknąć, a masy zacząć się o siebie obijać. W skrajnym przypadku rozpadające się koło niszczy sprzęgło, czujnik położenia wału, a nawet obudowę skrzyni, i auto staje. Naprawa robi się wtedy dużo droższa niż sama wymiana dwumasy.
Kiedy wymienić dwumasę?
Kiedy objawy są wyraźne i potwierdzone sprawdzeniem auta. Nie warto czekać miesiącami, bo naprawa skrzyni biegów kosztuje znacznie więcej niż dwumasa. Uszkodzone koło dwumasowe w benzynie daje takie same powody do wymiany jak w dieslu.
Dwumasy się już nie regeneruje. Zużyte koło dwumasowe wymienia się na nowe, zwykle razem ze sprzęgłem, a potem jeździ tak, żeby nowe posłużyło jak najdłużej: płynne ruszanie, bez dławienia silnika na wysokim biegu i bez zwlekania z usuwaniem usterek, które powodują drgania.
Wymiana uszkodzonego koła dwumasowego
Sprzęgło i dwumasa w Krakowie: wymianę koła dwumasowego i sprzęgła robimy na miejscu, w warsztacie przy ul. Makuszyńskiego 19, zawsze na nowe części. Cenę podajemy po sprawdzeniu auta, przed rozpoczęciem pracy.