Ile wytrzymuje dwumasa w dieslu, a ile w benzynie? Konkretnego przebiegu nikt nie zagwarantuje, ale da się wskazać, od czego zależy trwałość koła dwumasowego i co ją skraca.
Dwumasowe koło zamachowe montuje się zamiast zwykłego, jednomasowego koła na wale korbowym. Jest w praktycznie każdym współczesnym dieslu i w wielu silnikach benzynowych. Przenosi moment obrotowy z silnika przez sprzęgło na skrzynię biegów, a przy okazji tłumi drgania. Budowa i zasada działania: co to jest koło zamachowe dwumasowe.
Dlaczego zaczęto stosować dwumasowe koła zamachowe?
Silnik tłokowy nie obraca wałem równo. Każdy suw pracy to impuls, a między impulsami wał zwalnia. Najmocniej czuć to w dieslach i w małych, doładowanych silnikach benzynowych, które dają duży moment przy niskich obrotach.
Bez tłumienia te drgania skrętne idą przez sprzęgło na skrzynię biegów i półosie. Zębatki i synchronizatory dostają wtedy serię uderzeń, a naprawa skrzyni jest dużo droższa niż wymiana dwumasy. Drgania przenoszą się też na nadwozie: w kabinie słychać buczenie, drży lewarek, a mocowania i elementy wyposażenia szybciej się luzują. Dwumasa, dzięki sprężynom tłumika drgań skrętnych między dwiema masami, większość tych drgań wycina.
Dlaczego większość kierowców martwi się o to, ile wytrzymuje dwumasa?
Pytanie „ile wytrzymuje koło dwumasowe” wynika z kosztów. Dwumasa jest droższa od zwykłego koła zamachowego, a do jej wymiany trzeba zdjąć skrzynię biegów, więc robocizna też jest spora.
Kłopoty z dwumasowym kołem zamachowym oznaczają zwykle wymianę całego zestawu: koła dwumasowego i sprzęgła. Producenci części sprzedają je w kompletach, a skoro skrzynia jest zdjęta, nie ma sensu zostawiać starego sprzęgła. Z tego samego powodu stan dwumasy trzeba sprawdzić przy zakupie auta z drugiej ręki.
Regeneracja dwumasy dziś się nie opłaca i nie daje pewności. Zużyte koło dwumasowe wymienia się na nowe.
Ile wytrzymuje dwumasa w dieslu i w benzynie?
Dokładnie oszacować się tego nie da, bo trwałość dwumasowego koła zamachowego zależy od wielu czynników. Orientacyjnie: dwumasa w dieslu przy spokojnej jeździe potrafi wytrzymać nawet 200–300 tys. km, choć często mniej, a zdarzają się wymiany po kilkudziesięciu tysiącach. Pytania w rodzaju „ile wytrzymuje dwumasa w 1.9 TDI” albo „w 2.0 TDI” nie mają jednej odpowiedzi, bo ten sam silnik w taksówce i w aucie jeżdżącym w trasie zużywa dwumasę zupełnie inaczej.
Czy w benzynie jest dwumasa? Tak, w wielu silnikach benzynowych, szczególnie w małych jednostkach z turbo. Dwumasa nie jest więc tylko w dieslu. Ile wytrzymuje dwumasa w benzynie? Przy większych, wolnossących silnikach zwykle dłużej, bo pracują równiej. Najwięcej drgań generują małolitrażowe, doładowane benzyniaki i tam koło dwumasowe w benzynie zużywa się podobnie jak w dieslu.
Co ile wymiana dwumasy? Nie ma interwału w przebiegu. Kiedy wymienić koło dwumasowe, decydują objawy zużycia: drgania na biegu jałowym, stuki przy gaszeniu i odpalaniu silnika, szarpanie przy ruszaniu. Sprzęgło dwumasowe, czyli zestaw dwumasy i sprzęgła, wymienia się zwykle razem, więc ile wytrzymuje sprzęgło w benzynie i w dieslu, w dużej mierze przekłada się na ten sam termin.
W idealnych warunkach dwumasa wytrzyma długo. Te jednak rzadko się zdarzają. Co niszczy dwumasowe koło zamachowe przed czasem?
- Zużyte lub ślizgające się sprzęgło. Ruszanie z piskiem opon albo na pełnym gazie z błota czy śniegu skraca życie sprzęgła i dwumasy jednocześnie.
- Agresywna jazda. Gwałtowne ruszanie i przyspieszanie to silne uderzenia momentu, które dwumasa musi przyjąć na sprężyny.
- Częsta jazda po mieście, zwłaszcza z wielokrotnym uruchamianiem silnika i ruszaniem z miejsca.
- Jazda na zbyt wysokim biegu przy niskich obrotach. Ekonomiczny styl jazdy i wskazówki zmiany biegów na desce zachęcają do takiej jazdy, a dławiony silnik drga najmocniej.
- Słabej jakości części użyte do poprzedniej naprawy.
Zużytą dwumasę zdradzają typowe objawy uszkodzonego koła dwumasowego.
Jak dbać o koło dwumasowe?
Jak dbać o dwumasę w dieslu, a jak o koło dwumasowe w benzynie? Rodzaj paliwa nie ma tu znaczenia. Zasady są te same, bo dwumasę niszczą przeciążenia i drgania, a nie samo paliwo.
- Ruszaj płynnie. Gwałtowne ruszanie, palenie gum i ruszanie z wysokich obrotów to największe przeciążenia dla dwumasy.
- Nie dław silnika. Nie zwalniaj na wysokim biegu do bardzo niskich obrotów, tylko redukuj bieg. Silnik pracujący tuż nad obrotami biegu jałowego pod obciążeniem drga najmocniej.
- Hamowanie silnikiem jest w porządku, dopóki obroty nie spadają bardzo nisko. Przy niskich obrotach zredukuj bieg albo wciśnij sprzęgło.
- Nie trzymaj wysokiego biegu przy niskiej prędkości tylko po to, żeby zgasła ikonka zmiany biegu. Paliwa oszczędza się niewiele, a dwumasa i układ korbowo-tłokowy dostają dużo drgań.
- Nie odkładaj wymiany zużytego sprzęgła. Ślizgające się albo szarpiące sprzęgło przenosi na dwumasę dodatkowe uderzenia.
- Usuwaj usterki silnika, które powodują drgania. Wypadanie zapłonów przez uszkodzoną cewkę albo świecę, nierówna praca wtryskiwaczy w dieslu czy zużyte poduszki silnika przyspieszają zużycie dwumasy.
Które koło dwumasowe wybrać dla diesla? Takie, które ma specyfikację zgodną z oryginałem dla danego silnika, najlepiej w zestawie ze sprzęgłem jednego producenta. Najtańsze zamienniki potrafią się zużyć po kilkudziesięciu tysiącach kilometrów. Dwumasa jest wyważana fabrycznie; wyważanie kół zamachowych czy regeneracja nie przywracają zużytej dwumasie sprawności, więc kupuje się nową.
Gdy przyjdzie czas na wymianę, sprzęgło i dwumasę wymieniamy na nowe części w warsztacie przy ul. Makuszyńskiego 19 (Kraków, Nowa Huta). Cenę podajemy po sprawdzeniu auta, przed rozpoczęciem pracy.