Kiedy zmienić opony na zimowe? Czy w Polsce jest obowiązek zmiany opon na zimowe? Czy trzeba zmienić opony na zimowe, czy też są dostępne rozwiązania alternatywne? Odpowiedź zależy od przepisów, pogody i warunków, w jakich jeździsz.
Zacznijmy od przepisów. Obowiązek zmiany opon na zimowe w Polsce nie obowiązuje. Kierowcy zmieniają opony dla swojego bezpieczeństwa i dla bezpieczeństwa innych użytkowników dróg.
Osoby, które wybierają się na zimowe wakacje za granicę, powinny wiedzieć, że w części krajów europejskich obowiązują przepisy o oponach zimowych i są one egzekwowane. Osoba, która wjedzie do takiego kraju bez opon zimowych (albo ich alternatywy, w postaci opon wielosezonowych z homologacją do jazdy zimowej), może otrzymać bardzo wysoki mandat. Terminy i zasady różnią się między państwami, dlatego przed wyjazdem sprawdź, jakie wymagania dotyczą opon zimowych w Europie.
Zmiana opon na zimowe – czy ma sens?
Tak. Choć nie ma w Polsce czegoś takiego, jak obowiązek zmiany opon na zimowe, to jednak warto zmienić opony przed sezonem zimowym. Dlaczego?
Aby to zrozumieć, trzeba poznać dwie podstawowe różnice pomiędzy oponami zimowymi a oponami letnimi.
- Różnica pierwsza: zachowanie się mieszanki gumowej w niskich temperaturach. Mieszanka gumowa, z której wykonane są opony letnie, twardnieje w niskich temperaturach. Przez to opona ślizga się na zimnej nawierzchni i nie zapewnia odpowiedniej przyczepności. Wydłuża się droga hamowania, samochód może łatwo wpaść w poślizg i nie pomogą tutaj aktywne systemy bezpieczeństwa (ABS, ASR, ESP).
Mieszanka gumowa, z której wykonane są opony zimowe, jest miękka w niskich temperaturach. Przez to opona (a dokładnie jej bieżnik) „klei się” do zimnej i mokrej nawierzchni, zapewniając odpowiednią przyczepność.
- Różnica druga: rzeźba bieżnika.
Bieżnik opon zimowych charakteryzuje się użyciem szeregu bardzo drobnych nacięć, zwanych lamelkami. Ich zadaniem jest zapewnienie odpowiedniej przyczepności na śniegu i pośniegowym błocie. Często określa się to jako wgryzanie się bieżnika w śnieg albo pośniegowe błoto. Rzeźba bieżnika opony zimowej dostosowana jest do odprowadzania dużych ilości śniegu, wody i pośniegowego błota sprzed czoła opony. To między innymi szerokie rowki obwodowe i mniejsze rowki pomiędzy klockami bieżnika.
Jazda zimą na letnich oponach przypomina w praktyce chodzenie po zmarzniętym, śliskim chodniku w letnich butach. Ich podeszwy są twarde i łatwo można się przewrócić. Podeszwy butów zimowych są gumowe, miękkie i mają specjalny bieżnik, który zapewnia „przyczepność” do chodnika. Szerokie powierzchnie pomiędzy klockami bieżnika pozwalają chodzić po śniegu. I podobnie jest z oponami.
Kiedy zmienić opony na zimowe?
Obowiązek zmiany opon na zimowe w Polsce nie obowiązuje. Zatem to tylko od kierowcy zależy, kiedy zamontuje opony zimowe. Kiedy jest najlepsza pora na to? Opony zimowe należy założyć wtedy, gdy średnia dobowa temperatura spada poniżej 7 st. Celsjusza. Z kolei opony zimowe należy zmienić na letnie wtedy, gdy średnia dobowa temperatura wiosną zaczyna przekraczać 7 st. Celsjusza.
Kiedy zakładać opony zimowe w praktyce? W Polsce średnie dobowe temperatury spadają poniżej 7 st. Celsjusza zwykle na przełomie października i listopada. Pierwsze poranne przymrozki potrafią jednak pojawić się wcześniej. Dlatego przy planowaniu wymiany pomaga długoterminowa prognoza pogody. Jeśli zapowiada spadek średnich temperatur albo ryzyko wczesnych mrozów, lepiej mieć opony zimowe już założone.
Ryzyko nie rozkłada się po równo. Kilka cieplejszych dni na oponach zimowych nie jest dla nich dużym obciążeniem. Poranny przymrozek na letnich oponach to już realne zagrożenie. Mieszanka opony letniej poniżej 7 st. Celsjusza traci elastyczność, a w temperaturach ujemnych sztywnieje. Na oblodzonej nawierzchni taka opona praktycznie nie ma przyczepności.
Termin wizyty w serwisie dobrze zaplanować z wyprzedzeniem. Gdy pojawia się pierwszy śnieg, wielu kierowców chce zmienić opony w tym samym tygodniu i terminy szybko się zapełniają.
Sprawdź opony zimowe przed założeniem
Opony, które przeleżały lato w garażu, piwnicy albo przechowalni, przed montażem trzeba obejrzeć. Odkształcenia, pęknięcia, wybrzuszenia i przecięcia dyskwalifikują oponę. Przepisy dopuszczają bieżnik o głębokości od 1,6 mm, ale opona zimowa z bieżnikiem płytszym niż ok. 4 mm wyraźnie gorzej radzi sobie na śniegu i błocie pośniegowym. Sprawdź też datę produkcji wybitą na boku opony. Opon starszych niż 10 lat nie powinno się używać.
Kupując nowe opony zimowe, wybieraj rozmiar zalecany przez producenta samochodu i sprawdź, czy na boku opony jest symbol 3PMSF. Pozostałe symbole na boku opony wyjaśnia zestawienie oznaczeń opon zimowych.
Alternatywa dla opon zimowych – opony całoroczne
Współczesne zimy są łagodne. Do tego są nieprzewidywalne: śnieg potrafi spaść jeszcze w kwietniu, a w styczniu zdarzają się dni z temperaturą powyżej 10 st. Celsjusza. Dlatego coraz więcej zwolenników mają opony całoroczne.
To opony, które są dostosowane do jazdy latem i zimą.
- Mieszanka gumowa, z której są wykonane, jest zaprojektowana tak, by pozostać elastyczna w niskich temperaturach i nie mięknąć nadmiernie w upale.
- Bieżnik opon całorocznych łączy rozwiązania, charakterystyczne dla opon letnich i zimowych.
Opony całoroczne (opony wielosezonowe) są rozwiązaniem kompromisowym. To rozwiązanie dobre dla osób, które nie jeżdżą z dużymi szybkościami i nie mieszkają w rejonach podgórskich, gdzie panują prawdziwe, ostre zimy. Opony całoroczne pozwalają zaoszczędzić na wymianach. Ale nie oznacza to, że nie trzeba ich serwisować. Raz w roku koła z oponami całorocznymi trzeba rotować (czyli zamienić miejscami, zgodnie z zaleceniami producenta auta). Robi się to po to, żeby opony się równomiernie zużywały. Koła z oponami całorocznymi należy też wyważyć, a wentyle wymienia się przy montażu opon.
Wymiana opon przed sezonem
Jeżeli zbliża się moment zmiany ogumienia, możesz wcześniej zarezerwować wymianę opon w Krakowie. IRMAR wykonuje wymianę opon na felgach, przekładkę całych kół, wyważanie oraz obsługę czujników TPMS.
Jeżeli po zmianie nie chcesz zabierać drugiego kompletu do domu lub garażu, sprawdź również przechowalnię opon w Krakowie.