Źle ustawiona zbieżność kół daje dość charakterystyczne objawy. Auto ściąga, gorzej się prowadzi, opony ścierają się nierówno. Zimą dochodzi do tego jeszcze jeden problem: koła mają mniej przyczepności, a samochód z rozregulowaną geometrią łatwiej wpada w poślizg.
Na śniegu, błocie pośniegowym i oblodzonej jezdni margines błędu jest mały. Jeżeli koła nie toczą się tak, jak przewidział producent, auto reaguje mniej przewidywalnie przy hamowaniu, w zakręcie i przy nagłym omijaniu przeszkody. Dlatego ustawienie kół najlepiej sprawdzić przed sezonem zimowym, a nie po pierwszym poślizgu.
Objawy złej zbieżności kół
Większość z nich kierowca zauważy sam:
- Auto ściąga podczas jazdy na wprost. Po puszczeniu kierownicy samochód od razu zjeżdża w jedną stronę, więc trzeba stale poprawiać tor jazdy. To męczy kierowcę.
- Opony zużywają się szybciej i nierówno, zwykle bardziej na jednej krawędzi bieżnika.
- Rośnie zużycie paliwa. Źle ustawione koła stawiają większy opór toczenia. Ten objaw łatwo przypisać czemuś innemu, np. silnikowi.
- Auto reaguje na ruch kierownicą z opóźnieniem albo nerwowo.
- Opony piszczą na zakrętach.
- Samochód zachowuje się nieprzewidywalnie przy gwałtownych manewrach, np. przy omijaniu przeszkody, i łatwiej wpada w poślizg. To najgroźniejszy skutek.
Zła geometria bywa też śladem wypadku, który auto przeszło w przeszłości. Jeżeli przesunęły się punkty mocowania zawieszenia, geometrii czasem nie da się już poprawnie ustawić.
Jak sprawdza się i ustawia zbieżność kół
Geometria kół bywa potocznie nazywana po prostu zbieżnością. W praktyce przy regulacji ustawia się przede wszystkim zbieżność, czyli ustawienie kół jednej osi względem siebie, oraz kąt pochylenia koła na zewnątrz lub do wewnątrz. Jeżeli z przodu koła są bliżej siebie niż z tyłu, mówimy o zbieżności, a jeżeli dalej, o rozbieżności kół. W większości samochodów reguluje się tylko przednią oś. Pełny opis parametrów znajdziesz w tekście na czym polega geometria kół.
Przy objawach z listy powyżej potrzebny jest pomiar na urządzeniu, które dokładnie wykrywa odchylenia od normy, np. geometria kół 3D. Mechanik reguluje śruby mocujące wahacze i zmienia długość drążków kierowniczych oraz drążków zbieżności. Wartości ustawia według danych fabrycznych, pobranych z systemu elektronicznego albo z katalogu danych. Zbieżność podaje się w milimetrach (mm) albo w stopniach.
Regulacja ma sens tylko wtedy, gdy zawieszenie nie ma luzów. Na mocno zużytym zawieszeniu, zwłaszcza z luzami na wahaczach, zbieżności nie da się wyregulować, a jazda takim autem jest po prostu niebezpieczna. Najpierw wymienia się zużyte części, potem ustawia geometrię.
Ile trwa ustawienie zbieżności kół?
W IRMAR w prostym przypadku, gdy zawieszenie nie ma luzów, a elementy regulacyjne nie są zapieczone, ustawienie zbieżności zajmuje około 60 minut.
Kiedy sprawdzić geometrię, nawet bez objawów
Ustawienie kół kontroluje się nie tylko po awarii. Sprawdza się je także po założeniu nowych opon i po wymianie elementów zawieszenia lub układu kierowniczego. Przy oponach wielosezonowych, które nie są zmieniane dwa razy do roku, rozsądnie jest raz w roku pojechać na kontrolę geometrii, najlepiej przed zimą.
Co rozstraja zbieżność kół
- codzienna jazda po drogach słabej jakości,
- wjazd w głęboką dziurę,
- podjeżdżanie pod krawężniki i uderzenia w nie,
- uszkodzenia powypadkowe.
Zimą dziur i kolein przybywa, więc auto, które jesienią jechało prosto, wiosną potrafi już ściągać.
Geometria przy zakupie używanego auta
Skoro rozregulowana zbieżność może wynikać z powypadkowej przeszłości samochodu, pomiar geometrii przydaje się także przy oględzinach auta używanego. Jeżeli kół nie da się ustawić w normie, to sygnał, że trzeba dokładniej obejrzeć zawieszenie i punkty jego mocowania.