Filtr DPF, czyli filtr cząstek stałych, wyłapuje sadzę ze spalin silnika Diesla. W wielu nowszych benzynowych silnikach z bezpośrednim wtryskiem podobną rolę pełni filtr GPF. Filtr nie jest elementem eksploatacyjnym do wymiany co kilka lat, ale wymaga warunków, w których może się sam oczyszczać. Gdy ich brakuje, zapycha się.
Jak działa filtr DPF
Wkład filtra to ceramiczny blok z tysiącami kanalików. Spaliny przechodzą przez porowate ścianki, a sadza zostaje w środku. Żeby filtr się nie zatkał, sadzę trzeba co jakiś czas spalić. To właśnie wypalanie, czyli regeneracja filtra.
- Regeneracja pasywna zachodzi sama podczas dłuższej jazdy, gdy spaliny są wystarczająco gorące.
- Regeneracja aktywna jest uruchamiana przez sterownik silnika. Silnik dostaje dodatkową dawkę paliwa, temperatura spalin rośnie i sadza się wypala. Trwa to zwykle kilkanaście minut jazdy.
- Wypalanie serwisowe uruchamia się testerem w warsztacie, gdy auto nie jest w stanie wypalić filtra samo.
Objawy zapchanego filtra DPF
- świeci kontrolka DPF albo pojawia się komunikat o filtrze,
- auto traci moc i przechodzi w tryb awaryjny,
- wypalanie startuje bardzo często albo się nie kończy,
- po zgaszeniu silnika długo pracuje wentylator chłodnicy,
- rośnie spalanie, a obroty biegu jałowego są podniesione.
Ostatnie dwa objawy zwykle oznaczają, że wypalanie właśnie trwa albo zostało przerwane. Jeżeli kontrolka świeci, a auto jedzie normalnie, pomaga zwykle kilkanaście minut jazdy trasą ze stałą prędkością. Jeżeli auto weszło w tryb awaryjny, lepiej nie próbować na siłę i podjechać do warsztatu.
Dlaczego DPF się zapycha
Najczęstszą przyczyną jest jazda na krótkich odcinkach. Silnik nie zdąży się rozgrzać, a wypalanie co chwilę się przerywa. Zapychanie przyspieszają też usterki i zaniedbania:
- niesprawny zawór EGR,
- nieszczelne lub źle podające wtryskiwacze,
- zużyta turbosprężarka, która przepuszcza olej,
- uszkodzony czujnik różnicy ciśnień albo temperatury spalin,
- niesprawny termostat,
- olej silnikowy niezgodny z normą dla aut z DPF.
Oprócz sadzy w filtrze zbiera się też popiół z oleju. Popiołu nie da się wypalić, dlatego z czasem nawet sprawny filtr traci drożność.
Wypalanie, czyszczenie czy wymiana
Wypalanie usuwa sadzę i wystarcza, gdy filtr nie jest jeszcze nasycony popiołem. Czyszczenie po demontażu usuwa także popiół i przywraca drożność filtra. Wymiana na nowy jest konieczna, gdy wkład jest pęknięty albo stopiony. W IRMAR wypalanie robimy na miejscu, czyszczenie organizujemy w wyspecjalizowanej firmie razem z demontażem i montażem, a uszkodzony filtr wymieniamy na nowy. Szczegóły opisujemy na stronie o czyszczeniu i regeneracji filtra DPF.
Czy można usunąć filtr DPF?
Nie. Auto bez filtra nie spełnia norm emisji spalin, na które zostało dopuszczone do ruchu, i może nie przejść badania technicznego. Rozwiązaniem jest usunięcie przyczyny zapychania i przywrócenie drożności filtra.
Jak dbać o filtr DPF
- co jakiś czas jedź dłuższą trasą, żeby filtr mógł się wypalić,
- nie gaś silnika w trakcie wypalania, jeśli wiesz, że trwa,
- stosuj olej zgodny z normą producenta dla aut z DPF,
- nie odkładaj naprawy EGR, wtrysków i turbosprężarki.
Najczęściej zadawane pytania o filtr DPF
Co oznacza kontrolka DPF?
Najczęściej to, że filtr jest zapełniony sadzą i potrzebuje wypalenia. Czasem przyczyną jest uszkodzony czujnik. Najpierw pomaga dłuższa jazda. Jeżeli kontrolka nie gaśnie, potrzebne jest wypalanie serwisowe.
Jak długo trwa wypalanie DPF podczas jazdy?
Zwykle kilkanaście minut jazdy ze stałą prędkością, najlepiej poza miastem.
Czy filtr DPF jest w każdym dieslu?
Mają go praktycznie wszystkie nowsze diesle, a starsze modele tylko w części wersji.
Czy zapchany DPF może uszkodzić silnik?
Tak. Rosnący opór w wydechu obciąża turbosprężarkę, a przy nieudanym wypalaniu paliwo może rozcieńczać olej silnikowy.