Posypywanie dróg solą to skuteczny sposób na ochronę nawierzchni dróg przed powstawaniem na niej warstwy lodu. Lód na drodze to najgorsze, co może spotkać kierowców. Niestety, sól do posypywania dróg ma skutek uboczny. Sypanie soli na drogi powoduje znaczące zagrożenie korozją, która atakuje przede wszystkim progi, podwozia aut, układy wydechowe i metalowe części zawieszenia, a także inne elementy. Jak chronić się przed działaniem soli drogowej?
Z jednej strony każdy kierowca powinien być jej wdzięczny. W trakcie opadów marznącego deszczu kierowcy często modlą się o to, żeby przyjechała piaskarka, rozsypująca na drodze mieszaninę piasku i soli drogowej. Sól rozpuszcza lód i uniemożliwia jego powstanie. Piasek zwiększa przyczepność.
Sól drogowa – co to jest?
Sól drogowa to produkt przemysłowy, którego zadaniem jest rozmrażanie i zapobieganie powstawaniu lodu na nawierzchniach dróg asfaltowych i betonowych (w tym z kostki brukowej), a także na ciągach pieszych (chodnikach).
Sól drogowa a spożywcza – czym się różnią? Sól drogowa to po prostu nieoczyszczona sól kamienna, wydobywana w kopalniach. Oczyszczona sól kamienna to sól spożywcza (może być dodatkowo jodowana).
Sól drogowa – skład. Z czego składa się sól drogowa? Sól drogowa zawiera od 90 do 97 procent chlorku sodu, do 3 procent wody i do 8 procent substancji nierozpuszczalnych w wodzie. Sól ma skłonność do zbrylania się, po większym kontakcie z wilgocią, przez co trzeba stosować jej większe ilości. Dlatego na drogach stosowana jest sól drogowa z antyzbrylaczem, którym jest żelazocyjanek potasowy. Stosuje się niewielkie ilości tego środka: do 20 mg na kilogram soli. Stosowana jest również sól drogowa z piaskiem. W takiej mieszance sól drogowa zapobiega powstawaniu lodu i roztapia istniejący lód, a piasek zwiększa przyczepność opon do nawierzchni drogi. Sól drogową rozprowadza się metodami mechanicznymi, posypując równomiernie drogi i ciągi piesze. Aby móc ją odpowiednio rozprowadzać za pomocą sit mechanicznych, stosuje się sól o określonych parametrach – od 1 do 6 mm. W niektórych miastach w Polsce zabrania się sypania soli na chodniki i na niektóre drogi osiedlowe. Powodem są szkody, jakie sól wyrządza betonowi, roślinom i zwierzętom.
Dlaczego sól roztapia lód? Skuteczne działanie soli drogowej jest możliwe dzięki temu, że temperatura zamarzania roztworu soli z wodą jest niższa niż temperatura zamarzania wody.
Do jakiej temperatury działa sól drogowa? Teoretycznie roztwór chlorku sodu zamarza dopiero w okolicach –21°C, ale im zimniej, tym wolniej sól topi lód. W praktyce sól drogowa działa skutecznie do kilku, najwyżej kilkunastu stopni poniżej zera – najczęściej podaje się granicę ok. –10°C. Przy silniejszym mrozie drogowcy sięgają po inne środki, np. chlorek wapnia, albo częściej posypują drogi piaskiem.
Czy sól drogowa jest szkodliwa?
Sól drogowa jest bardzo skuteczna w walce z lodem i w zwiększaniu naszego bezpieczeństwa na drogach i na chodnikach. Do tego jest tania i ogólnie dostępna. Sypanie solą dróg ma swoje ekonomiczne uzasadnienie. Niestety, są również wady. Sól drogowa jest największym wrogiem samochodów w trakcie zimy. Ale wywoływanie korozji to nie jedyny skutek uboczny stosowania soli. Czy sól drogowa niszczy beton? Niestety, tak. Niszczy krawężniki i chodniki, a także kostkę brukową. Tymczasem coraz częściej stosuje się nawierzchnie drogi z betonu, nie tylko na drogach osiedlowych, ale nawet na autostradach. Skład soli drogowej negatywnie wpływa na korzenie roślin (jeśli w wodzie, którą piją rośliny, pojawi się duże stężenie soli, a może się tak stać w pobliżu drogi), a także powoduje oparzenia łap zwierząt, które np. idą po chodniku posypanym solą.
Zamiast soli drogowej – czy są produkty zastępcze?
Z racji tego, że sól drogowa jest szkodliwa, znaleziono zamienniki. Najpopularniejszy zamiennik soli drogowej to chlorek wapnia. Dodatkowo wzbogaca się go substancjami chemicznymi, które hamują powstawanie korozji. Takie mieszanki są mniej agresywne dla karoserii, choć sam chlorek wapnia również sprzyja rdzy. Chlorek wapnia jest też bardziej skuteczny od soli drogowej w niskich temperaturach. Niestety, jest też droższy, przez co jeszcze przez wiele lat nie odejdziemy od soli drogowej.
Sól drogowa a samochód
Teoretycznie współczesne zimy są cieplejsze. Ale za to jest w ich trakcie więcej dni wilgotnych i z temperaturą, oscylującą w okolicach zera. A to powoduje, że zagrożenie zamarznięciem wody na jezdni jest bardzo wysokie. Dlatego służby miejskie muszą stosować duże ilości soli, aby zapobiegać wypadkom. Warstwa lodu na drodze to wyzwanie także dla najlepszych aut, wyposażonych w najbardziej zaawansowane systemy bezpieczeństwa.
Sól drogowa wywołuje korozję. Dodatkowe czynniki to brud, błoto i wilgoć, które osadzają się na podwoziu, progach, okolicach nadkoli i elementach układu wydechowego oraz na metalowych częściach zawieszeń samochodowych. To wszystko części najbardziej narażone na działanie soli drogowej. Silny atak korozji może doprowadzić do całkowitego zniszczenia samochodu. Jeśli dojdzie do skorodowania płyty podłogowej, wzmocnień (podłużnic), miejsc mocowania karoserii do podwozia (podciągów) czy miejsc mocowania zawieszenia oraz układu napędowego – auto będzie nadawać się na złom.
Dodatkowa przestroga – w samochodach elektrycznych pod podłogą umieszczony jest płaski akumulator trakcyjny, najdroższa część pojazdu. Korozja jego obudowy, mocowań i elementów podwozia w tej okolicy może oznaczać bardzo kosztowną naprawę.
Jak chronić samochód przed działaniem soli drogowej?
Kiedy dokładnie wiemy, jak działa sól drogowa, musimy też wiedzieć, jak się przed nią chronić.
- Nie bez powodu zaleca się dokładne mycie podwozia samochodu po każdej zimie. Pozwala ono na usunięcie resztek soli drogowej, brudu i zaschniętego błota, które wywołują korozję. Dobrze sprawdza się tu mycie parą – gorąca para usuwa sól i błoto z zakamarków podwozia bez agresywnej chemii.
- Podwozie samochodu i progi muszą być zabezpieczane przed atakami korozji. Jest wiele metod zabezpieczenia: stosowanie środków bezpośrednio na rdzę, stosowanie środków opartych o aluminium i cynk, stosowanie środków na bazie wosku, farby okrętowe a także grube warstwy ochronne z tak zwanego baranka. Przed zabezpieczeniem podwozie trzeba dokładnie wyczyścić – przy mocnej korozji stosuje się nawet piaskowanie. Następnie trzeba zobojętnić chemicznie wszystkie ślady korozji, a na koniec położyć środek ochronny. Do wnętrza progów i w dolne części drzwi wprowadza się również środki antykorozyjne.
Sól drogowa, korozja i podwozie – jak zapobiec szkodom? Najlepiej zabezpieczyć auto jesienią, przed sezonem solenia dróg, a po zimie dokładnie umyć podwozie. W IRMAR przy ul. Makuszyńskiego 19 w Krakowie wykonujemy konserwację podwozia.